Theo điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, suy dinh dưỡng tại trẻ dưới 5 tuổi trong những năm gần đây đã giảm nhiều nhưng vẫn còn trên 25%. Nguyên nhân chính yếu do bà mẹ thiếu kiến thức nuôi con, sai lầm vào phương pháp nuôi dưỡng... Vậy lúc trẻ bị suy dinh dưỡng cần nuôi dưỡng thế nào?
Làm thế nào biết trẻ bị suy dinh dưỡng?
Biện pháp đơn giản nhất để biết được trẻ phát triển bình thường hay bị suy dinh dưỡng bằng cách cân trẻ đều đặn hằng tháng để theo dõi sự phát triển của trẻ (dựa về biểu đồ nâng cao trưởng của trẻ): Hằng tháng trẻ tăng cân đều đặn, đó là dấu hiệu thiết yếu của 1 đứa trẻ khỏe mạnh, phát triển bình thường. Không nâng cao cân là dấu hiệu báo động vào sức khỏe và nuôi dưỡng chưa tốt (nguy cơ bị suy dinh dưỡng). Nếu tại nơi không có điều kiện cân trẻ có thể sử dụng số đo vòng cánh tay trái để đánh mức giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ.
Chăm sóc trẻ bị suy dinh dưỡng thế nào?
Đối với trẻ suy dinh dưỡng, lúc chăm sóc cần chú ý các khâu sau:
Vệ sinh ăn uống: Bảo đảm cho trẻ “ăn chín, uống sôi”. Thức ăn nấu xong cho trẻ ăn ngay, nếu để quá 3 giờ phải đun sôi lại mới cho trẻ ăn. Tránh những thực phẩm nhiễm bẩn và bị ô nhiễm vì đó là nguồn gây bệnh như: tiêu chảy, ngộ độc thức ăn... Các dụng cụ chế biến thức ăn phải đảm bảo vệ sinh.
Vệ sinh cá nhân: Tắm rửa thường xuyên cho trẻ bằng nước sạch (vào mùa hè). Giữ ấm cho trẻ, tránh gió lùa (vào mùa đông, khi tắm gội...) để tránh nhiễm lạnh, viêm đường hô hấp. Giữ quần áo sạch sẽ, đầu tóc gọn gàng. Giúp trẻ có thói quen giữ gìn răng miệng sạch sẽ, không ăn nhiều đồ ngọt để tránh các bệnh sâu răng, viêm lợi. Giữ tay sạch: tạo thói quen rửa tay trước khi ăn và sau khi đi đại tiện, cắt móng tay cho trẻ. Không để trẻ lê la dưới đất bẩn. Không cho trẻ mút tay, không quệt tay bẩn lên mặt, không đưa đồ vật, đồ chơi bẩn lên miệng để tránh các bệnh giun sán.
Vệ sinh môi trường: Bảo đảm cho trẻ ăn, ngủ, vui chơi nơi thoáng mát, sáng sủa sạch sẽ. Đồ dùng, đồ chơi của trẻ cần sạch sẽ, khô ráo. Có đủ nước sạch sử dụng cho sinh hoạt và nấu thức ăn cho trẻ.
Chăm sóc tâm lý: u yếm, vỗ vào biểu lộ tình cảm trìu mến, yêu thương trẻ. Trẻ cần phải khích lệ, chuyện trò, nô đùa... tạo cơ sở cho sự phát triển toàn diện của trẻ, tránh thô bạo trong cử chỉ, lời nói của người to trước mặt trẻ.
Chăm sóc lúc trẻ bị bệnh: Khi trẻ ốm, đặc biệt là lúc bị tiêu chảy hoặc viêm đường hô hấp, cần biết cách xử trí ban đầu tại nhà. Ngoài việc điều trị bằng thuốc, cần coi trọng việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thích hợp để giúp trẻ mau khỏi bệnh và chóng hồi phục.
Về ăn uống: Trẻ bị suy dinh dưỡng thường kém ăn, hay bị rối loạn tiêu hóa hoặc mắc bệnh. Việc nuôi dưỡng duy nhất hiệu quả lúc bệnh của trẻ đã được điều trị một cách triệt để. Cần phải cho ăn nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa một ít để bảo đảm số lượng thức ăn quan trọng cho trẻ, song song phải phân phối năng lượng cao hơn trẻ bình thường.
Đối với trẻ 1-2 tuổi, ngoài bú mẹ cần ăn thêm 4 bữa/ngày. Trẻ 3-5 tuổi lúc này không bú mẹ nữa nên cần ăn 5-6 bữa/ngày.
Trong chính sách ăn, ngoài gạo để nấu bột, cháo hoặc cơm và các thức ăn như trẻ khác, cần được thêm thịt hoặc cá, trứng, đậu đỗ, rau xanh và mỡ hoặc dầu. Cho ăn thêm hoa quả chín.
Nên cho dầu mỡ quấy về bột cháo hoặc cho dầu mỡ về nước canh, rau xào... để tăng đậm độ nhiệt trong bữa ăn của trẻ.
Cách chế biến bữa ăn phải thích hợp với khẩu vị của trẻ, luôn trảo đổi món ăn để trẻ ăn ngon miệng.
Cân nặng của trẻ sơ sinh đủ tháng, khỏe mạnh, lúc mới sinh trung bình khoảng 3kg. Nếu chỉ nặng dưới 2,5kg thường là trẻ bị thiếu tháng hoặc bị suy dinh dưỡng bào thai (đủ tháng nhưng cân nặng dưới 2,5kg). Chiều cao trung bình của trẻ sơ sinh khoảng 50cm. Một trẻ phát triển bình thường có cân nặng đánh tráo như sau: 6 tháng cân nặng tăng gấp đôi, 12 tháng cân nặng nâng cao gấp 3 lần lúc sinh.Trong 3 tháng đầu, trẻ phát triển rất nhanh, tăng 1-2kg/tháng. 3 tháng tiếp theo trẻ nâng cao 500-600g/tháng. 6 tháng tiếp theo chỉ tăng 300-400g/tháng. Đến lúc 1 tuổi trẻ nặng gấp 3 lần khi mới sinh. Từ 2-10 tuổi trẻ nâng cao trung bình 2-3kg/nămSự phát triển bình thường vào chiều cao của trẻ: Trong 3 tháng đầu, trẻ tăng 3cm/tháng; 4-6 tháng nâng cao 2-2,5cm/tháng; 7-9 tháng nâng cao 2cm/tháng; 10-12 tháng tăng 1-1,5 cm/ tháng. Đến lúc trẻ một tuổi, chiều cao nâng cao gấp 1,5 lần so với khi mới sinh (cao khoảng 75cm), sau đó trung bình một năm trẻ tăng 5-7cm/năm cho tới khi dậy thì.
BS. Trần Kim Anh
0 nhận xét:
Đăng nhận xét