Thay đổi của cơ thể
Về thể chất, do quy trình lão hóa hoặc do các bệnh lý gây ra mà NCT có phản ứng chậm hơn. Khi nói chuyện, NCT cần một khoảng thời gian dài hơn để ghi nhận và xử lý thông tin. Đối với các cụ bị lãng tai, bạn càng cần phải kiên nhẫn hơn nữa. NCT cũng sẽ chậm hơn trong việc đi lại. Vì vậy, nếu như có việc cần phải đi đâu đó, bạn nên báo trước với các cụ để các cụ có thời gian chuẩn bị phù hợp. Kiên nhẫn đợi các cụ, tránh nói những câu làm cho các cụ tủi thân. Hệ miễn dịch của NCT hoạt động kém hơn nên dễ mắc bệnh hơn và có thể làm suy yếu sức khỏe. Cần để ý nhất là tới sức khỏe người cao tuổi, sớm có những biện pháp chữa bệnh thích hợp khi có triệu chứng bệnh. Quan trọng hơn, cần đảm bảo chính sách dinh dưỡng, tập phục hồi chức năng và nghỉ ngơi phù hợp để có một cơ thể khỏe mạnh.
Ngoài những thay đổi về thể chất, NCT có những thay đổi đáng kể vào tâm lý. Đặc điểm vượt trội nhất của người cao tuổi là hay tiếc nuối thời trẻ, hoài cổ. Nhiều người cảm thấy hụt hẫng, khó chịu, cảm giác bị mất đi quyền lực và vị thế. Vì vậy, các cụ cảm thấy mình bị bỏ rơi, buồn bã, chán nản. Do đó, tính tình NCT cũng thay đổi, trở nên bảo thủ, cố chấp, bám lấy cái cũ và bị gánh nặng quá khứ đè nén.
Thay đổi tâm lý
Muốn được chăm sóc và quan tâm đến nhiều hơn: Do những trảo đổi thể chất và tâm lý, NCT có thể mất đi những khả năng tự chăm sóc bản thân. Có người bằng lòng và đối phó thành công với sự suy giảm chức năng, nhưng cũng có người lo lắng quá độ, lúc nào cũng đòi con cái tại cạnh để được chăm sóc, hoặc trở thành cau có, gắt gỏng khi con cái bê trễ trong việc đáp ứng những nhu cầu của mình.
Sự cô đơn là tình trạng hay gặp nhất ở NCT, nhất là với đời sống tại nước tân tiến. Sự tách biệt giữa các sinh hoạt thời còn trẻ và tuổi già càng nhiều thì sự thích nghi càng khó. Do đó, NCT có thể có thái độ thất vọng, trì trệ và lệ thuộc vào con cái của mình. Cần thông cảm để cư xử một cách tế nhị, tránh rơi vào trường hợp hắt hủi, ngược đãi NCT.
Hay lo âu hơn trước: Chính vì chậm chạp, mất hoặc giảm đi những chức năng và phải lệ thuộc hay nhờ vả người khác, mà NCT trở nên lo lắng quá độ. Do sự lo lắng này, các cụ thường lặp đi lặp lại 1 yêu cầu hay 1 câu hỏi, để được trấn an.
Dễ mủi lòng, tủi thân: Khi những nhu cầu hay đề nghị của mình không được các con đáp ứng đầy đủ, nhanh chóng người già rất dễ tủi thân, đặc biệt các cụ đã từng dành phần to thời gian của đời mình trong việc chăm sóc, lo lắng cho các con với nguyện vọng được các con đền đáp khi tuổi già.
Nếu NCT có những ước mơ không thực hiện được, không hài lòng với cuộc đời mình, có thể có những triệu chứng của bệnh trầm cảm và phát triển thành 1 người khó tính, hay gay gắt với con cái và có thể ganh tị cả với sự thành công của các con. Những NCT can thiệp hay kiểm soát quá nhiều vào đời sống con cháu, thường là những người không thỏa hiệp và thích nghi được với giai đoạn mới này của đời sống.
Khi thấy các cụ có những sự trảo đổi to như hay cau có, gắt gỏng, trảo đổi tính nết trở thành khó chịu, hay quên, xuống cân, ít ngủ, biếng ăn, nên nghĩ đến những căn bệnh có thể xảy ra cho NCT vào thể chất lẫn tâm thần để kịp thời đưa đi khám, thay vì cho rằng chỉ là những trảo đổi thông thường.
Những khiếu nại cần lưu tâm
Nên lưu ý, chăm sóc cho NCT quá kỹ lưỡng có thể tạo cho họ cảm giác như bị đối xử giống 1 đứa trẻ. Cần tế nhị để NCT cảm thấy được tôn trọng và có vai trò riêng của họ. Để NCT thấy thoải mái vào tâm lý, người chăm sóc không những cần có sự chu đáo mà cần thêm một ít “tinh ý”. Một vài gợi ý nhỏ cho những ai quan tâm lúc chăm sóc NCT trong gia đình: Hãy hỏi những gì NCT muốn ăn, lắng nghe; mang đến và tạo điều kiện cho NCT có những sinh hoạt giải trí đều đặn, tạo không gian riêng, phương một thể nghe nhìn, xin lời khuyên, yêu cầu giúp vài việc, chia sẻ cảm xúc với NCT; lắng nghe các cụ nói và ghi nhận, thay vì tìm cách sửa sai...
Chăm sóc tâm lý NCT là khiếu nại tế nhị, khéo léo, phức tạp để giữ cho tâm các cụ lúc nào cũng có “một tâm hồn minh mẫn trên cơ thể khỏe mạnh”, để sống vui vẻ bên con cháu.
BS. Sầm Thúy Liễu
0 nhận xét:
Đăng nhận xét